ایران در ازای اوکراین؟

هدف نهایی روسیه در سوریه: ایران در ازای اوکراین؟

فرارو– روسیه به دنبال این است که از دستاوردهایش در سوریه به عنوان برگ برنده‌ای برای رفع تحریم‌های آمریکایی در مسئله اوکراین استفاده کند.

به گزارش فرارو، در ماه‌های اخیر، اظهارات و تحلیل‌های زیادی درباره اهداف روسیه در سوریه و ارتباط آن با ایران بیان شده است. برخی معتقدند که روسیه سعی می‌کند حضور ایران در سوریه را کمرنگ کند. در کنار این گمانه‌زنی‌ها، مقامات روس هم سخنانی بر زبان رانده‌اند که نشان می‌دهد روسیه به ادامه حضور نیرو‌های خارجی، از جمله ایران و حزب الله، در سوریه تمایلی ندارد.

حرف‌وحدیث‌ها درباره حضور ایران در سوریه، در جریان نشست ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه و همتای آمریکایی‌اش دونالد ترامپ در هلسینکی، به اوج رسید. پیش از برگزاری این نشست تاریخی، مقامات دو طرف اعلام کرده‌اند که مسئله حضور ایران در سوریه یکی از محور‌های اصلی گفتگو‌ها خواهد بود.

روس‌ها سعی می‌کنند بین نیرو‌های گوناگون در سوریه نوعی توازن برقرار کنند. با همه طرف‌های درگیر در بحران سوریه دیدار می‌کنند و گاهی اوقات اظهارات مناقشه‌برانگیزی مطرح می‌کنند. روسیه در سوریه به دنبال چیست؟ شبکه الجزیره طی یادداشتی سعی کرد به این پرسش، پاسخ دهد. الجزیره با بیان اینکه موضوع سوریه موضوع کلیدی نشست هلسینکی بود، مدعی شد از میان همه مسائل مورد اختلاف بین مسکو و واشنگتن (مانند دخالت روسیه در انتخابات ۲۰۱۶ آمریکا، نزاع اوکراین و توسعه ناتو)، سوریه ساده‌ترین موضوعی است که می‌توان آن را حل‌وفصل کرد.

ترامپ مکررا اعلام کرده که او مایل نیست پس از شکست داعش نیرو‌های نظامی آمریکا در سوریه باقی بمانند. با این حال، او خواستار کاهش حضور ایران در سوریه و نفوذ منطقه‌ای آن شده است. بنا به ادعای الجزیره، تنها راه محقق کردن این دو هدف، یعنی خروج از سوریه و مهار ایران، همکاری با روسیه است.

الجزیره نوشت: ” بنابراین، یک بده بستان احتمالی بین دو قدرت بزرگ، محتمل به نظر می‌رسد. در این بده بدستان، در ازای خارج کردن ایران از (سوریه)، متحدان منطقه‌ای (نظیر اسرائیل و کشور‌های عربی خلیج فارس) تلاش برای تضعیف نظام رئیس‌جمهور بشار اسد را متوقف خواهند کرد (و به تبع آن سیطره روسیه بر سوریه را خواهند پذیرفت) “.

بنا به ادعای این شبکه، چنین معامله‌ای، به جز ایران، همه را خوشحال خواهد کرد. روسیه به عنوان یک گام اولیه برای حل اختلافات اساسی‌تر با واشنگتن، مایل است که در سوریه همکاری کند.

از دیدگاه الجزیره، تاکنون روسیه ایران را یک شریک مهم در صحنه سوریه می‌داند که بدون آن کل مسئله مداخله نظامی در سوریه، قابل تصور نبود. ایران هم به روسیه کمک کرد که اهداف مشترکی را محقق کند. شکست دادن شورشیان مورد حمایت غرب در سوریه، جلوگیری از پیروزی ترکیه و کشور‌های عربی حوزه خلیج فارس در جنگ سوریه، انتقام گرفتن از آنچه پوتین آن را طرح فریب غربی برای مداخله در یک کشور متحد روسیه، یعنی لیبی، می‌داند، از جمله این اهداف بودند.

اما به ادعای الجزیره، اکنون پس از محقق شدن همه اهداف مزبور، منافع روسیه و ایران در سوریه دچار واگرایی شده است. روسیه می‌خواهد از دستاوردهایش در سوریه به عنوان برنگ‌برنده‌ای برای پرداختن به اساسی‌ترین مسائل، نظیر نزاع اوکراین و تحریم‌های اقتصادی، استفاده کند.

 

ایران می‌خواهد حضور نظامی خود را در سوریه تقویت کند تا از هرگونه حمله آمریکا یا اسرائیل علیه خودش جلوگیری کند. هرچه آمریکا و اسرائیل بیشتر بر اخراج ایران از سوریه اصرار کنند، نقش پوتین مهم‌تر می‌شود. اگر او همکاری کند، ممکن است موضع ایران در سوریه تضعیف شود. اما اگر او اتحادش با ایران را ادامه دهد، تلاش‌های واشنگتن و تل‌آویو برای عقب راندن نفوذ ایران، شکست خواهد خورد. در حال حاضر، او به معامله ایران در ازای سوریه علاقمند نیست. او تنها زمانی با برنامه‌های اسرائیل و آمریکا همسو خواهد شد، که معامله مزبور به معامله اوکراین تبدیل شود.

توافق روسیه و اسرائیل برای عقب‌نشینی ایران از جولان

نماینده روسیه در امور سوریه به «اسپوتنیک» گفته روسیه و اسرائیل به توافقی برای عقب‌نشینی نیروهای ایرانی تا ۸۵ کیلومتری مرزهای مشترک اسرائیل و سوریه دست پیدا کرده‌اند.

به گزارش ایلنا، «الکساندر لاورنتیف» نماینده روسیه در امور سوریه گفته: با توجه به نگرانی‌های اسرائیل ما موفق شدیم که به توافقی برای عقب‌نشینی واحدهای ایرانی تا ۸۵ کیلومتری مرزهای اسرائیل دست پیدا کنیم.

وی مدعی شد که مسکو به نگرانی‌های اسرائیل در مورد حضور ایران و نیروهای مورد حمایت این کشور در بلندی‌های جولان اهمیت می‌دهد.

به گزارش «وای نت نیوز» اسرائیل، رژیم صهیونیستی پیشنهاد روسیه در مورد حفظ نیروهای ایران تا ۱۰۰ کیلومتری مرزهای مشترک اسرائیل و سوریه را رد کرده بود.

یک مقام رژیم صهیونیستی که نامش برده نشده گفت که «نتانیاهو» به «لاوروف» گفته بود”ما به ایرانی‌ها اجازه استقرار حتی تا ۱۰۰ کیلومتری مرزهایمان را هم نمی‌دهیم. روس‌ها درمورد منطقه حائل ۱۰۰ کیلومتری حرف می‌زنند و به آن متعهدند اما ما گفتیم که آنها دارای سلاح‌های دوربردی هستند که از این منطقه هم فراتر خواهد رفت و همه نیروهای ایرانی باید سوریه را ترک کنند.”

یک مقام اسرائیلی دیگر دیدار دو ساعته نتانیاهو و هیات روسی به نمایندگی «لاوروف» که در ۲۳ جولای برای بحث درباره پیشروی‌های اسد در جنوب غرب سوریه و مساله امنیت مرزهای اسرائیل برگزار شده بود را دیداری بسیار حائز اهمیت خواند و گفت: «در این دیدار درباره جزییات حضور ایرانی‌ها و فعالیت‌هایشان در سوریه مذاکره کردیم در حالی که نقشه‌ها و جزییات اطلاعات سیاست‌هایمان در مورد خروج ایران از سوریه را به اشتراک گذاشتیم.»

این مقام رژیم صهیونیستی مدعی شد که اسرائیل باید آزادی عملیات را برای وزارت جنگ حفظ کند و جزییات نحوه خروج ایران از سوریه باید به این شکل باشد؛ در وهله نخست همه موشک‌های دوربرد باید از سوریه خارج شوند. مراحل ساخت سلاح در سوریه باید متوقف شود. سلاح‌های استراتژیک دیگر نظیر سامانه‌های دفاع هوایی باید از بین برود. مرزهایی که محل قاچاق سلاح است باید بسته شود این شامل مرز سوریه و لبنان و مرز مشترک عراق و سوریه است.

«وای نت نیوز» در ادامه این گزارش نوشت: روس‌ها پس از شنیدن این جزییات، نقشه اسرائیل را غیرواقع‌بینانه خوانده و گفته‌اند اینکه از ایران بخواهیم به طور کامل از سوریه عقب‌نشینی کند، غیرواقع‌بینانه است. با این حال مسکو گفته که می‌خواهد جدایی نیروها در مرزها را حفظ کند.

دیدار پمپئو و لاوروف لغو شد

یک مقام روس در حالی که پیشتر اعلام شده بود قرار است وزیران خارجه روسیه و آمریکا در حاشیه اجلاس آ.سه.آن در سنگاپور دیدار کنند، امکان این ملاقات را رد کرد.

به گزارش ایرنا، خبرگزاری ریانووستی روسیه به نقل از یک مقام آگاه مدعی شده است که در سنگاپور سرگئی لاوروف و مایک پمپئو دیداری نخواهند داشت.

این مقام که نامی از او برده نشده است دلیل منتفی شدن دیدار را برنامه متفاوت دو وزیر در نشست آ.سه.آن عنوان کرد و گفت: قرار شده است که روسای دستگاه دیپلماسی روسیه و آمریکا در فرصت دیگری با هم گفت وگو کنند.

پیشتر سرگئی ریابکوف معاون وزیرخارجه روسیه گفته بود که این وزارتخانه در حال تدارک مقدمات دیدار رئیس دستگاه دیپلماسی این کشور با همتای آمریکایی خود است.

تاس نیز به نقل ریابکوف گفته بود که وزارت خارجه روسیه گزینه هایی را برای دیدار لاوروف و پمپئو وزیران خارجه روسیه و آمریکا در (حاشیه) نشست های بین المللی بررسی می کند.

وزیران خارجه روسیه و آمریکا آخرین بار ۲۲ تیرماه در حاشیه اجلاس سران دو کشور در هلسینکی پایتخت فنلاند دیدار کردند.

روابط روسیه و آمریکا از سال ۲۰۱۴ و پس از برگزاری همه پرسی در کریمه و الحاق آن به خاک روسیه رو به سردی گذاشت به طوری که آمریکا به کمک متحدان غربی تحریم های سنگین و پیاپی علیه مسکو به اجرا گذاشت.

تداوم اختلاف ها در دوسال گذشته روابط دیپلماتیک دو کشور را به پایین ترین سطح تنزل داده است و دو طرف دو کنسولگری یکدیگر را تعطیل و حدود ۶۰ دیپلمات یکدیگر را اخراج کرده اند.

این رابطه اخیرا با دیدار روسای جمهوری دو کشور در هلسینکی رو به بهبودی گذاشته، در حالیکه برخی نمایندگان کنگره آمریکا تهدید کرده اند که در مقابل این اقدام مقاومت می کنند.